تاثیر تغییر اقلیم برکاهش بارش در ایران

روابط عمومی اداره منابع طبیعی و آبخیزداری کاشان
روزنامه آرمان|بر اساس گزارش سازمان هواشناسی کشور در صورت عدم پایبندی به توافقنامه پاریس، میانگین دمای کشور حدود ۲/۵ و در صورت پایبندی به آن ۱/۳ درجه سلسیوس نسبت به دوره ۱۹۸۶ ۲۰۰۵ افزایش می‌یابد.

تاثیر تغییر اقلیم برکاهش بارش در ایران
چشم ‌انداز تغییر اقلیم کشور تا انتهای قرن ۲۱ میلادی با استفاده از سناریوهای گزارش پنجم هیات بین‌ الدولی تغییر اقلیم (IPCC) در سازمان هواشناسی کشور شبیه‌ سازی و مشخص شده است که در صورت عدم پایبندی کشورها به توافقنامه پاریس، کاهش بارش در غرب ایران تا ۲۰‌درصد و در سوریه، اردن، فلسطین و عراق تا ۳۰‌درصد در مقایسه با بلندمدت خواهد بود. گرمایش جهانی ناشی از افزایش غلظت گازهای گلخانه‌ای و تغییر کاربری اراضی موجب تغییرات آشکاری در فراسنج‌های اقلیمی ایران شده است. افزایش دما، کاهش بارش و افزایش فراوان رخداد پدیده‌های مخرب جوی، اقلیمی در کشور به‌ویژه در دو دهه اخیر از آن جمله هستند.

افزایش دمای ناشی از تغییر اقلیم
در ۴۹ سال اخیر (۱۳۴۷ – ۱۳۹۵) میانگین دمای کشور با شیبی حدود 4/0 درجه سلسیوس بر دهه افزایش یافته است. در برخی ایستگاه‌های کشور، نرخ افزایشی دمای کمینه تا چهار برابر بیش از نرخ افزایشی دمای بیشینه به ثبت رسیده است.

این وضعیت در کلانشهرهای رو به توسعه همچون تهران، اصفهان و شیراز به سبب شکل‌گیری پدیده جزیره گرمایی بارزتر است. بررسی داده‌های دمایی ثبت شده در ۳۳ ایستگاه سازمان هواشناسی کشور که دارای آمار بلندمدت هستند، نشان از روند گرمایش معنادار در دوره ۵۴‌ساله (۱۳۴۰ – ۱۳۹۳) دارد. تغییرات بارش در دوره مورد بررسی نشان از کاهش آن با شیب ۱۱ میلی‌ متر بر دهه دارد. بارش در شمال غرب و غرب کشور به شکل معناداری کاهش یافته است.

افزون بر این تبخیر و تعرق با شیب ۵۴ میلی‌ متر بر دهه افزایش یافته است. از سال ۱۳۸۴ تاکنون نمایه خشکسالی دهه‌ای کشور منفی و از آن زمان تاکنون کشور با خشکسالی انباشت شده مواجه بوده است. تعداد ساعات آفتابی به‌طور میانگین ۱۱ ساعت بر سال افزایش یافته است. میانگین سرعت باد در بسیاری از نقاط کشور به‌ویژه در شهرهای بزرگ علاوه بر نوسانات شدید دارای روند کاهشی نیز بوده است. اثرات گسترش شهرها و ساخت و سازها بر کاهش سرعت باد و سایر پارامترهای اقلیمی آشکار است.

زاگرس به شدت تحت تاثیر تغییر اقلیم
بر اساس گزارش سازمان هواشناسی کشور در صورت عدم پایبندی به توافقنامه پاریس، میانگین دمای کشور حدود 2/5 و در صورت پایبندی به آن 3/1 درجه سلسیوس نسبت به دوره ۱۹۸۶ – ۲۰۰۵ افزایش می‌یابد. از نظر منطقه‌ای بیشترین کاهش بارش به ترتیب در منطقه زاگرس و شمال غرب رخ می‌دهد.

منطقه زاگرس علاوه بر بیشترین کاهش بارش با بیشترین افزایش دما نیز مواجه می‌شود. تنها منطقه‌ای که احتمال افزایش بارش در آن وجود دارد، جنوب شرق کشور است، اما رفتار بارش‌ها در این منطقه به‌صورت ناگهانی و سیل‌آسا است. این شرایط اقلیمی ایجاب می‌کند که ایران ضمن حضور فعال در توافقنامه پاریس، مطالبه‌گری خود را برای تبعاتی که گرمایش جهانی در کشور ایجاد کرده است از جامعه جهانی داشته باشد.

تغییر اقلیم چالش جدی فلات ایران
اقلیم کشور ایران در سال 2040 به‌گفته کارشناسان امر، غم انگیز خواهد بود و کشور با مشکلات عدیده‌ای مانند 9‌درصد کاهش بارندگی، یک‌درصد افزایش دما، 40‌درصد افزایش باران‌های سیل آسا و افزایش خشکسالی‌ها روبه‌رو می‌شود. بر اساس اطلاعات موجود، همه کشورها برنامه اقدام ملی و در سطح محلی برنامه سازگاری برای مقابله با اثرات تغییرات اقلیم را دارند که در این راستا ایران هم باید تدابیر اصولی بیندیشد.

بر اساس مطالعات انجام شده، کشور ایران در فهرست هفت کشور نخست دنیا در تولید گازهای گلخانه‌ای قرار دارد که این آمار زیبنده نیست، باید با همکاری همه بخش‌ها و جامعه برای بهبود این وضعیت تلاش کرد. صاحب نظران اقلیم شناسی می‌گویند باید تمام مولفه‌های مربوط در این زمینه مورد بررسی قرار گیرد، زیرا اقلیم یک سامانه جامع متشکل از پنج مولفه آب کره ، هوا کره، زیست کره، سنگ کره و یخ کره است که در هم‌افزایی با یکدیگر هستند.

میزان گازهای گلخانه‌ای تولیدشده زیاد است
دانشیار دانشکده کویرشناسی دانشگاه سمنان درباره تغییر اقلیم گفت: تغییر اقلیم یک تغییر جهانی بوده و تمامی کره زمین درگیر آن هستند. محمد رحیمی افزود: آب‌و‌هوا مرز سیاسی ندارد و گازهای گلخانه‌ای در هر کشور تولید شود بر کشورهای دیگر هم اثرگذار است.

او ادامه داد: میزان گازهای گلخانه‌ای تولید شده در کشور زیاد است. این استاد دانشگاه تصریح کرد: یک مرجع علمی مورد قبول جامع بین‌المللی که متشکل از کل صاحب نظران جهان است، درباره تغییر اقلیم و اثرات آن اظهارنظر می‌کنند؛ به این نتیجه رسیده‌اند به احتمال 95‌درصد علت اصلی تغییر اقلیم فعالیت انسانی مانند افزایش استفاده از سوخت‌های فسیلی و افزایش گاز کربن دی اکسید و به‌دنبال آن گرمایش جهانی است.

رحیمی با بیان اینکه اکنون به اقلیم به دید انتزاعی نگاه نمی‌شود، گفت: اقلیم یک سامانه جامع متشکل از پنج مولفه آب کره، هوا کره، زیست کره، سنگ کره و یخ کره است که در تعامل با یکدیگر هستند که برای بررسی تغییرات اقلیم باید تمام این مولفه‌ها مورد بررسی قرار گیرد. دانشیار دانشکده کویرشناسی دانشگاه سمنان یادآور شد: اگر استان سمنان را با توجه به این مولفه‌ها مورد بررسی قرار دهیم در می‌یابیم توان اکولوژی این استان تغییر کرده است.

اقدام فرابخشی نیاز است
دانشیار دانشگاه آزاد سمنان در حوزه اقلیم شناسی با بیان اینکه عوامل انسانی بیشترین نقش را در تغییرات اقلیم دارند، گفت: عوامل طبیعی مانند لکه های خورشیدی و فعالیت آتش فشان‌ها بر روند گرم شدن کره زمین و تغییرات اقلیمی اثرگذار بوده است. سعید کامیابی افزود: تغییرات اقلیمی از گذشته وجود داشته است، اما در چند دهه اخیر به‌دلیل افزایش فعالیت‌های صنعتی و افزایش گازهای گلخانه‌ای این تغییرات شدت یافته است.

او خاطرنشان کرد: تغییر اقلیم باید مبتنی بر طرح آمایش سرزمین منبعث از طرح راهبرد ملی باشد. به‌گفته این استاد دانشگاه برای مقابله با تغییر اقلیم باید اقدامات فرابخشی صورت گیرد، چرا که تغییر اقلیم در تمام ابعاد توسعه کشور اثرگذار است. دانشیار دانشگاه آزاد سمنان بیان کرد: برای مقابله با تغییر اقلیم باید در سطح بین‌المللی اقدام شود، اما عامل مانع اقدامات اساسی، مسائل سیاسی و از سوی برخی سیاست مدارانی است که خود سرمایه‌گذار در بخش فسیلی جهان هستند. او اضافه کرد: اقلیم مرز سیاسی نمی‌شناسد و در شرایط فعلی برای اقدام اساسی برای کاهش گازهای گلخانه‌ای باید همه کشورها تلاش کنند.

او تاثیر تغییر اقلیم را طولانی مدت دانست و افزود: برخی دانشمندان در استراتژی بدبینانه بر این باورند تا 40 سال آینده بسیاری از افراد به‌دلیل شرایط سخت آب‌و‌هوایی از فلات ایران مهاجرت کنند و این فلات جمعیت خود را از دست بدهد. این کارشناس اضافه کرد: برای مقابله با اثرات تغییر اقلیم باید تصمیمات فرامنطقه‌ای با راهبردهای همه ارکان نظام گرفته شود.

او با اشاره به تغییر الگوی بارش در شهر که به‌دنبال آن شکل گیری تقاضای خنک کنندگی ایجاد می‌شود، تصریح کرد: مدیریت بهینه انرژی در آینده مطرح می‌شود و در بدبینانه ترین دیدگاه، جنگ آینده جنگ منابع آبی خواهد بود و برای پیشگیری از وقوع چنین اتفاقاتی از هم اکنون باید برنامه‌ریزی کرد.

به گزارش ایرنا، او با بیان اینکه 27‌درصد خاک‌های کشور شور است، اظهار کرد: با ادامه این روند بر وسعت خاک‌های شور کشور افزوده می‌شود و این موضوع تمام مسائل مهم را تحت تاثیر قرار می‌دهد. درضمن ارائه طرح آمایش سرزمین برای هر استان و عمل کردن فقط براساس آمایش از مناسب‌ترین راهکارها برای استفاده از ظرفیت استان‌های مختلف و مقابله با اثرات تغییر اقلیم و خشکسالی است.
 

بازدید : 34 30 خرداد 1397 ساعت 11:31 ق.ظ
 
درحال بارگزاری
درحال بارگزاری
درحال بارگزاری